Οι κάτοικοι της Αυτοκρατορίας, αλλά και οι ίδιοι οι Αυτοκράτορες, όπως φαίνεται και από την ιδιόχειρη υπογραφή του τελευταίου Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, ποτέ δεν χρησιμοποίησαν τους όρους «Βυζαντινός» και «Βυζάντιο», τουλάχιστον όχι με τη σημασία που έχουν σήμερα. Ο όρος «Βυζαντινός» επινοήθηκε το 1557, έναν αιώνα περίπου μετά την Άλωση, από τον Γερμανό ιστορικό Ιερώνυμο Βολφ, που τον χρησιμοποίησε για πρώτη φορά στο έργο του Corpus Historiae Byzantinae, με σκοπό να κάνει διάκριση ανάμεσα στην αρχαία Ρωμαϊκή ιστορία και τη μεσαιωνική Ελληνική ιστορία. Ο Ελληνας ιστορικός, φιλόσοσφος και γεωγράφος Στράβων μας διασώζει την πληροφορία ότι η περιοχή της σημερινής Κωνσταντινούπολης στα αρχαία χρόνια ήταν αποικία των Μεγαρέων με αρχηγό τον Βύζαντα, εξ' ου και το όνομα της περιοχής ως Βυζάντιο. Σύμφωνα με τον Ρωμαίο συγγραφέα Πλίνιο τον Πρεσβύτερο η περιοχή πριν την αποίκηση των Μεγαρέων ονομάζονταν Λύγος.

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ (ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ)

 Η Γραμματεία διαιρείται σε δυο μεγάλες ενότητες 

Τη Λόγια και τη Δημώδη

Η Λόγια Γραμματεία περιλαμβάνει :

1. Ποίηση : 

1.1 Υμνογραφία : Ψαλμοί-Ύμνοι-Πνευματικές Ωδές, Τροπάριον, Κοντάκιον, Κανόνες.

1.2 Αρχαία λογοτεχνία που συνεχίζεται : Επική ποίηση, Δραματική Ποίηση, Σατυρικό Δράμα, Λυρική Ποίηση, Επιγραμματική, Μυθιστόρημα.

2. Ρητορική : Προγυμνάσματα, Εγκώμια, Επιτάφιοι & Μονωδίες, Ευκαιριακοί Λόγοι, Κάτοπτρον Ηγεμόνος, Εκφράσεις, Παραμυθιτικοί Λόγοι.

3. Επιστολογραφία : Υπηρεσιακές, Ιδιωτικές, Φιλολογικές, Φιλολογικές Ιδιωτικές

4. Θεολογία : Δογματική, Ασκητική, Μυστική, Ερμηνευτική, Σειρές.

5. Φιλοσοφία : Πατερική Ενσωμάτωση, Δογματική Καθαρότητα Ιωάννου Δαμασκηνού, 11ος αι Παλαιολόγια Αναγέννηση

6. Φιλολογία : Αντιγραφή - Συντήρηση - Παράδοση κειμένων της Κλασσικής Αρχαιότητας, Μελέτη Γραμματικής, Μελέτη Σύνταξης, Μελέτη Ορθογραφίας, Κριτική Κειμένων, Λεξικογραφία.

7. Ιστοριογραφία : Χρονικόν, Χρονογραφικόν, Χρονογραφία, Εκκλησιαστική Ιστορια.

8. Αγιολογική Λογοτεχνία : Μαρτυρολόγιο, Συναξάριον, Βίος, Εγκώμια και Λόγοι Παρηγορητικοί, Ψυχωφελείς Διηγήσεις και Αποφθέγματα Πατέρων, Θαύματα, Οράσεις και Οπτασίες.

 

Η Δημώδης Γραμματεία περιλαμβάνει :

1. Επική Ποίηση : Διγενής Ακρίτας, Ακριτικός Κύκλος

2. Πτωχοπροδρομικά - Σπανέας - Γλυκάς

3. Μυθιστόρημα : Καλλίμαχος και Χρυσορροή, Βέλθανδρος και Χρυσάντζα, Λιβιστρος και Ροδάμνη, Φλώριος και Πλατζιαφλώρα, Ιμπέριος και Μαργαρώνα, Αχιλληίδα, Πόλεμος και Τρωάδες, Βυζαντινή Ιλιάδα, Θησηίδα, Απολλώνιος, Το μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου.

4. Αλληγορία και Ηθολογία : Λόγος Παρηγορητικός, Διήγησης Βελισσαρίου, Ιστορία Πτωχολέοντος, Η διήγηση του σεβαστοκράτορα Θωμά.

5. Χρονικά - Ιστορικά Τραγούδια - Θρήνοι - Μυθολογική Ποίηση


Συν Θεώ, σε επόμενες αναρτήσεις θα εξετάσουμε καθέναν Γραμματειακό Τομέα χωριστά και με λεπτομέρειες.