Οι κάτοικοι της Αυτοκρατορίας, αλλά και οι ίδιοι οι Αυτοκράτορες, όπως φαίνεται και από την ιδιόχειρη υπογραφή του τελευταίου Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, ποτέ δεν χρησιμοποίησαν τους όρους «Βυζαντινός» και «Βυζάντιο», τουλάχιστον όχι με τη σημασία που έχουν σήμερα. Ο όρος «Βυζαντινός» επινοήθηκε το 1557, έναν αιώνα περίπου μετά την Άλωση, από τον Γερμανό ιστορικό Ιερώνυμο Βολφ, που τον χρησιμοποίησε για πρώτη φορά στο έργο του Corpus Historiae Byzantinae, με σκοπό να κάνει διάκριση ανάμεσα στην αρχαία Ρωμαϊκή ιστορία και τη μεσαιωνική Ελληνική ιστορία. Ο Ελληνας ιστορικός, φιλόσοσφος και γεωγράφος Στράβων μας διασώζει την πληροφορία ότι η περιοχή της σημερινής Κωνσταντινούπολης στα αρχαία χρόνια ήταν αποικία των Μεγαρέων με αρχηγό τον Βύζαντα, εξ' ου και το όνομα της περιοχής ως Βυζάντιο. Σύμφωνα με τον Ρωμαίο συγγραφέα Πλίνιο τον Πρεσβύτερο η περιοχή πριν την αποίκηση των Μεγαρέων ονομάζονταν Λύγος.

ΚΥΡΙΕ ΕΚΕΚΡΑΞΑ ΠΡΟΣ ΣΕ : ΗΧΟΣ ΠΛΑΓΙΟΣ Δ' (ΣΑΒΒΑΤΟ ΕΣΠΕΡΑΣ)

Το σύντομο «Κύριε εκέκραξα» του πλ. δ΄ σε μέλος από το Αναστασιματάριο του Ιωάννου Πρωτοψάλτου. 

 Ψάλλει ο Δημήτριος Μαντζούρης.